Kemoterapi Tedavisi Sırasında Oluşan Ağız ve Boğaz Yaraları

kemoterapi-sırasinda-ortaya-cikan-agiz-ve-boğaz-yaralari

Kemoterapi tedavisinde birçok kişinin en büyük derdidir ağız ve boğaz yaraları. Öyle ki çoğu zaman en yumuşak yiyeceği yerken bile boğazınızı yırtıp geçiyormuş hissi yaratır. Yemek saati her geldiğinde,“nasıl yutacağım” endişesi, korkulu rüyanız haline gelebilir. Bu olumsuz etkileri azaltabilmek biraz da sizin elinizdedir.

Tedavi sırasında alınan bazı kemoterapi ilaçları, tat alma duyularınızı değiştirmesi ile birlikte,hassasiyetin fazlasıyla artmasıyla, ağız ve boğazınızda bazı problemlerin oluşmasına neden olabilir.

Bu problemler bazen küçük ağız yaraları (aft, pamukçuk enfeksiyonu vb.) şeklinde olabileceği gibi“mukozit” denilen ağız sorunlarının oluşmasına da sebep olabilir. Bu sorunlar genellikle tedaviden 5-10 gün sonra ortaya çıkar ve 3-4 hafta sonra tamamen iyileşir. Ağızda oluşabilecek bu yaralar ağrılı olabileceği gibi enfeksiyon oluşumu için de büyük bir risk oluşturur.

Bu dönemde hassasiyetin artması yiyecekleri yutmakta güçlük çekmenize neden olacaktır. Bunu önlemek için yumuşak kıvamlı veya püre şeklindeki gıdalar olan sebze ve meyve püreleri, çorbalar,muhallebi, meyve kompostoları, meyveli yoğurtlar, makarna gibi yiyecekleri tercih edebilirsiniz.

Dikkat edilmesi gereken diğer konu ise ağız temizliğidir. Ağız temizliğinize çok özen göstermeli günde en az iki defa yumuşak bir diş fırçasıyla dişlerinizi fırçalamalısınız. Sonrasında yapacağınız karbonat veya adaçayı gargarası bu yaraların oluşmasını önleyecek veya oluşan yaraların iyileşmesini hızlandıracak bitkisel destekleyicileriniz olacaktır. Karbonatlı gargara, 1 tatlı kaşığı karbonat ve 1 su bardağı su karıştırılarak yapılır. Karbonat gargarası yapıldıktan sonra ağza alınan su yutulmamalıdır.

Ağzınızda takma diş, köprü, implant gibi uygulanmış işlemler olsa bile karbonat gargarası yapmanızda sakınca görülmemektedir. Aksine karbonat gargarasının yapılması zarardan çok yararlıdır. Dişlerinizin beyazladığını, diş etlerinizdeki kanamaların azaldığını, sigara alkol kafeinli içeceklerden dolayı oluşan sarı lekelerin yok olduğunu ve ağızdaki kötü kokunun kaybolduğunu zamanla fark edeceksiniz.

Adaçayı gargarası ise yaklaşık bir su bardağı suda bir poşet adaçayı veya bir tatlı kaşığı taze adaçayı eklenerek on dakika ağzı kapalı olarak demlenir. Günde iki-üç defa gargarası yapılır. İlk günlerde gün boyu birkaç defa yapacağınız adaçayı gargarası kendinizi iyi hissetmenizi sağlayacaktır. Daha sonraki günlerde haftada birkaç defa bu gargarayı tekrarlamak sizi bademcik ve boğaz enfeksiyonlarına karşı koruyacaktır. Adaçayının içerdiği salvin, carnosol asiti ve cirsimaritin antibiyotik özelliği olan etkin maddelerdir. Kısaca, adaçayı hem doğal bir antibiyotik hem de doğal bir öksürük engelleyicidir.

Şiddeti azalsa da tedavi sonlanana kadar ağız ve boğazdaki bu hassasiyet devam eder. Bu süreç boyunca sağlıklı beslenmeye dikkat etmelisiniz. Sigara- alkolden uzak durmalı ve ağız temizliğinize çok dikkat ederek katı yiyecekler yememeye özen göstermelisiniz.

Çeviri ve derleme: Nurgül Koç
Redaksiyon: Hasan Karanlık